Khai thác dữ liệu trong kinh doanh xuất khẩu như thế nào cho hiệu quả?
Khai thác dữ liệu hải quan để mở rộng kinh doanh xuất khẩu
Dữ liệu (data) đang trở thành tài sản quan trọng nhất trong nền kinh tế số. Khi doanh nghiệp biết thu thập, chuyển hóa và sử dụng dữ liệu một cách khoa học, năng lực sản xuất, quản trị và cạnh tranh sẽ được nâng cao rõ rệt. Đây là nhận định của ông Phí Anh Tuấn — Chủ tịch PAT Consultant, Phó Chủ tịch Hội Tin học TP.HCM — tại hội thảo “Chiến lược khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu để mở rộng kinh doanh xuất khẩu” do ITPC tổ chức.
Giá trị dữ liệu với doanh nghiệp xuất khẩu
- Dữ liệu định nghĩa lại giá trị doanh nghiệp: Trong nền kinh tế số, dữ liệu không chỉ là thông tin mà còn là nguồn lực chiến lược giúp tối ưu chi phí, tăng doanh thu và mở rộng thị trường.
- Công cụ hỗ trợ phân tích: AI, Machine Learning và Big Data giúp xử lý khối lượng lớn dữ liệu, rút ra insight nhanh hơn và chính xác hơn, từ đó nâng cao năng suất ra quyết định.
Phân lớp dữ liệu và ứng dụng nội bộ
Để khai thác hiệu quả, doanh nghiệp nên phân lớp dữ liệu theo chức năng, ví dụ:
- Dữ liệu nhà cung cấp: Bộ phận mua hàng theo dõi hợp đồng, giao nhận; kho kiểm soát nguyên vật liệu; kỹ thuật biết nguồn cung cấp phụ tùng; quản lý chất lượng đánh giá chất lượng từng lô; kế toán quản lý công nợ.
- Dữ liệu khách hàng: Mua hàng theo dõi hợp đồng; sản xuất theo lệnh; kho quản lý thành phẩm; giao hàng xác định điểm giao và lịch trình.
Khi các bộ phận cùng khai thác dữ liệu chung, ban lãnh đạo có thể phân tích liên ngành, đo lường lợi nhuận theo khách hàng/sản phẩm, phát hiện mối quan hệ kinh doanh, tối ưu hóa chi phí vận hành và phối hợp chiến lược để tận dụng cơ hội.
Quản trị rủi ro thương mại bằng dữ liệu
Trong xuất khẩu, doanh nghiệp thường băn khoăn về khả năng tài chính và độ tin cậy của đối tác: họ có trả nợ đúng hạn không, có rủi ro vỡ nợ không, hay có dấu hiệu gian lận không. Dữ liệu từ BIR (Business Information Report) và các báo cáo tín dụng giúp doanh nghiệp:
- Hiểu “sức khỏe tài chính” của đối tác mới.
- Quyết định chấp nhận hay từ chối hợp tác dựa trên bằng chứng.
- Giảm rủi ro nợ xấu và rút ngắn thời gian thu hồi công nợ.
- Ngăn chặn gian lận và bảo vệ vốn đầu tư.
Từ chiến lược đến tổ chức: con đường dài nhưng cần thiết
Để khai thác dữ liệu hiệu quả, doanh nghiệp cần kết nối chiến lược với cơ cấu tổ chức:
- Chiến lược dữ liệu: Xác định mục tiêu sử dụng dữ liệu (mở rộng thị trường, giảm rủi ro, tối ưu chi phí).
- Hạ tầng và công nghệ: Đầu tư hệ thống lưu trữ, công cụ BI, AI/ML phù hợp.
- Quy trình và chuẩn dữ liệu: Chuẩn hóa mã hàng, định dạng, tần suất cập nhật.
- Năng lực con người: Đào tạo nhân sự phân tích dữ liệu, xây dựng đội ngũ dữ liệu nội bộ hoặc hợp tác với nhà cung cấp dịch vụ dữ liệu.
- Văn hóa dữ liệu: Khuyến khích ra quyết định dựa trên dữ liệu thay vì cảm tính.
Các bước thực tiễn để bắt đầu
- Kiểm kê dữ liệu hiện có: Xác định nguồn dữ liệu nội bộ và bên ngoài (báo cáo tín dụng, dữ liệu thương mại, thị trường).
- Ưu tiên bài toán kinh doanh: Chọn 1–2 vấn đề có tác động lớn (ví dụ: giảm tỷ lệ nợ xấu, mở thị trường mới).
- Thiết lập hệ thống thu thập và lưu trữ: Đảm bảo dữ liệu sạch, có thể truy xuất.
- Áp dụng công cụ phân tích: Dùng BI, dashboard, mô hình dự báo để tạo insight.
- Đo lường và lặp lại: Thiết lập KPI, đánh giá hiệu quả và cải tiến liên tục.
Khai thác dữ liệu không phải là một dự án công nghệ đơn lẻ mà là chuyển đổi toàn diện từ chiến lược, tổ chức đến quy trình vận hành. Doanh nghiệp xuất khẩu nào nắm bắt và vận dụng dữ liệu một cách bài bản sẽ có lợi thế lớn trong cạnh tranh, quản trị rủi ro và mở rộng thị trường quốc tế.
👉 Bài viết được chia sẻ bởi đội ngũ chuyên gia tại thutucxnk.com – đơn vị đào tạo thực tế, chuyên sâu về xuất nhập khẩu. Nếu bạn cần trang bị thêm nghiệp vụ xuất nhập khẩu và thủ tục hải quan, hãy liên hệ hoặc tham khảo thêm tại thutucxnk.com..
Nguồn: https://doanhnhansaigon.vn/khai-thac-du-lieu-trong-kinh-doanh-xuat-khau-nhu-the-nao-cho-hieu-qua-204969.html
